کلینیک فنی و تخصصی بتن ، تخصصی ترین مرکز تولید ، مشاوره و ارائه افزودنی ها ، مواد ترمیمی ، گروتها ، واتراستاپ و قطعات جانبی بتن................... تکنولوژی و افزودنی های نوین بتن را آگاهانه به کار بگیریم ........................با مردم چنان رفتار کنید که دیدارتان برای دیگران طلا با شند ، نه بلا (( هاکسلی )) .....................زیان تنبلی تنها متوجه خود تنبل نیست ، بلکه دامان جامعه را می گیرد (( اسحاق نیوتن ))........ اولین و تنها دارنده استاندارد های بین المللی iso 9001 ,14001 , 29001 , 28001 در تولید افزودنی های بتن و ارائه خدمات بازسازی و مهندسی بتن در کشور ......


كنترل كيفي بتن تازه و سخت شده

بتن نيز مانند هر محصول ديگر بايد مورد بررسي قرار بگيرد. قبل از توليد بتن، كنترل اجزاي آن حايز اهميت است و در حين توليد و پس از آن نيز بايد اين كنترل‌ها ادامه يابد. كنترلها در دو مرحله بر روي بتن خميري (بتن تازه) بتن سخت شده كه از بتن خميري و تازه نمونه‌گيري شده است، انجام مي‌شود.
كنترل كيفي بتن تازه و سخت شده

بتن نيز مانند هر محصول ديگر بايد مورد بررسي قرار بگيرد. قبل از توليد بتن، كنترل اجزاي آن حايز اهميت است و در حين توليد و پس از آن نيز بايد اين كنترل‌ها ادامه يابد. كنترلها در دو مرحله بر روي بتن خميري (بتن تازه) بتن سخت شده كه از بتن خميري و تازه نمونه‌گيري شده است، انجام مي‌شود.

كنترل كيفي بتن تازه و ضوابط پذيرش آن

- بتن تازه معمولاً از نظر انطباق با طرح اختلاط (رواني، نسبت آب به سيمان، مقدار و دانه‌بندي سنگدانه، درصد حباب هواي بتن، عيار سيمان، وزن مخصوص) و يا يكنواختي پس از اختلاط و حمل مورد بررسي و كنترل قرار مي‌گيرد و بايد با توجه به ضوابط پذيرش، مورد قبول يا رد قرار گيرد.

 

- براي كنترل كيفي بتن تازه، علاوه بر بررسي چشمي و نظري آن در طول ساخت و  كنترل نظري يكنواختي، رواني و دانه‌بندي، آن لازم است هر روز حداقل يك بار و يا در صورت بروز تغييراتي كه به صورت نظري مشهود مي‌باشد به دفعات متعدد طبق دستورالعمل‌هاي استاندارد از بتن نمونه‌برداري كرد.

 

- يكي از مهمترين كنترل‌هاي بتن تازه، كنترل كارايي و رواني آن مي‌باشد. رواني بتن معمولاً با آزمايش اسلامپ مورد بررسي قرار مي‌گيرد. اين كار، در هنگام تهيه نمونه‌هاي بتن سخت شده و يا به دفعات مي‌تواند انجام شود.

 

- رواني بتن بايد با رواني مندرج درطرح مخلوط بتن مقايسه گردد. معمولاً در طرحهاي مخلوط بتن‌، مقدار رواني قيد مي‌شود. لازم است در هر طرح مخلوط، متوسط اسلامپ بتن و يا حداكثر مجاز آن قيد شود. مسلماً ميزان اسلامپ بايد به همراه فاصله زماني از اختلاط ارائه گردد، زيرا اسلامپ بتن بشدت تابع زمان است.

 

- اگر حداكثر اسلامپ مشخص شده باشد، اسلامپ بتن ساخته شده در كارگاه و يا بتن آماده نبايد در فاصله زماني مورد نظر بيشتر از آن باشد. ضمناً لازم است  اسلامپ بتن فاصله زيادي با حداكثر اسلامپ مجاز نداشته باشد، زيرا كار كردن با بتن دشوار خواهدشد. توصيه مي‌شود حداقل اسلامپ بيش از 50 درصد، كمتر از حداكثر اسلامپ مجاز نباشد.

 

- اگر متوسط اسلامپ داده شده باشد، بهتر است اسلامپ بتن ساخته شده در كارگاه و يا بتن آماده در فاصله زماني مورد نظر بيش از  يك-سوم  كمتر يا بيشتر نباشد.

 

- رواني واسلامپ بتن در صورت به كارگيري مقادير صحيح اجزاي بتن (به جز آب) نمي‌تواند نشانه صحت مقدار آب مصرفي در بتن باشد و بنوعي نشانه استفاده از نسبت آب به سيمان موردنظر در طرح مخلوط خواهد بود. بنابراين كنترل رواني و اسلامپ، كنترل كيفي زودهنگام و پيشگيرانه بتن سخت شده از نظر مقاومتي و دوام نيز هست.

 

- كنترل مستقيم نسبت آب به سيمان با تعيين مقدار آب آزاد و عيار سيمان بتن ساخته شده امكان پذير است اين آزمايشها به ندرت انجام مي‌گيرد و  فاقد دقت لازم است.

 

- براي تنظيم مقدار رواني و اسلامپ و در نتيجه نسبت آب به سيمان لازم است رطوبت سنگدانه‌ها در كارگاه مشخص گردد و مقدار آن از آب كل طرح مخلوط كسر شود تا مقدار آب مصرفي به دست آيد. بديهي است كه آب موجود درسنگدانه‌ها بايد به وزن سنگدانه‌هاي خشك اضافه گردد.

 

- براي تعيين درصد رطوبت هر يك از سنگدانه‌ها بويژه ريزدانه مي‌توان از روشهاي سريع رطوبت سنجي استفاده نمود و مقادير اجزاي مصرفي براي ساخت بتن را محاسبه نمود (بر اساس طرح مخلوط ارائه شده به كارگاه).

 

- درصد حباب هواي بتن، طبق دستورالعمل‌هاي استاندارد تعيين مي‌گردد و تغييرات مجاز آن 5/1 ±  درصد متوسط مقدار حباب هواي طرح اختلاط خواهد بود. 

 

- وزن مخصوص بتن تازه متراكم طبق دستورالعمل‌هاي استاندارد به كمك پيمانه مخصوص به دست مي‌آيد و تغييرات مجاز آن 3 ±  درصد وزن مخصوص بتن طرح اختلاط مي‌باشد.

 

- در آزمايش تعيين عيار سيمان و آب بتن تازه كه با تجزيه بتن انجام مي‌شود مقدار سنگدانه و دانه‌بندي آنها قابل تعيين است كه به ندرت به كار گرفته مي‌شود.

 

- يكنواختي بتن در هنگام اختلاط يا پس از حمل مي‌تواند كنترل گردد. اگر پس از كنترل‌هاي چشمي، شكي دراين مورد وجود داشته باشد مي‌توان پس از تخليه 15 درصد از بتن، يك نمونه و پس از تخليه  85 درصد از بتن با فاصله كمتر از 15 دقيقه، نمونه ديگري از بتن تازه تهيه نمود و پس از  آزمايشهاي اسلامپ، وزن مخصوص، دانه‌بندي سنگدانه‌ها و درصد حباب هواي بتن و همچنين مقاومت فشاري بتن سخت شده مربوط مي‌توان با توجه به ضوابط پذيرش مندرج در جدول 1، از يكنواختي بتن اطمينان حاصل نمود.

كنترل كيفي بتن سخت شده و ضوابط پذيرش آن

معمولاً بتن سخت شده از نظر مقاومتي مورد آزمايش قرار مي‌گيرد و مقاومت فشاري نمونه‌هاي عمل آمده در شرايط استاندارد آزمايشگاهي با مقاومت مشخصه بتن پروژه مورد نظر مقايسه مي‌شود و درباره آن اظهار نظر مي‌گردد. بديهي است كه براي انجام دادن اين كار، لازم است ضوابطي براي نمونه‌گيري، آزمايش و در نهايت پذيرش بتن‌ها ارئه شود.

جدول 1 :  الزامات مربوط به يكنواختي بتن

حداكثر اختلاف مجاز نتايج آزمايشهاي دو نمونه بتن

نوع آزمايش

Kg/m3 16

1%

mm 25

mm 35

6%

5/7%

وزن مخصوص بتن تازه و متراكم

درصد هواي بتن

براي اسلامپ كمتر از mm 100

براي اسلامپ بيشتر از mm 100

درصد مانده روي الك نمره 4

مقاومت فشاري 7 روزه

 

ضوابط نمونه‌گيري

نحوه نمونه‌گيري، دفعات (تواتر) نمونه‌گيري، تعداد آزمونه‌هاي هر نمونه‌گيري بايد مشخص شود.

نحوه نمونه‌گيري : بايد سعي شود نمونه‌گيري به صورت تصادفي انجام گردد. نمونه‌گيري بايد در طول مدت توليد و مصرف بتن، به نحو يكنواختي توزيع گردد و معمولاً نبايد اين كار را به زمان معين و يا شكل و حالت خاصي از بتن محول نمود. در صورت عدم رعايت اين نكات مباني آماري ضوابط پذيرش مخدوش مي‌شود و قضاوت ميسر نيست. نمونه را بايد از محل نهايي مصرف (ريختن بتن در قطعه) برداشت. بنابراين، نمونه‌گيري در هنگام تخليه بتونير يا دستگاه بتن‌ساز مركزي صحيح نيست مگر اينكه فاصله زماني ريختن بتن و اختلاط آن بسيار كم باشد. مسلماً قبل از ريختن بتن درقالب بايد نمونه‌گيري را به انجام رسانيد. 

تعداد آزمونه‌ها     

براي هر بار نمونه‌گيري و به ازاي هر سن آزمايش، تهيه حداقل دو آزمونه (قالب) لازم است. اگر بخواهيم در سن ديگري بجز 28 روز، مقاومت فشاري آزمونه‌ها را تعيين كنيم، لازم است تعداد آزمونه‌ها را به تناسب افزايش داد.

تواتر نمونه‌برداري (دفعات نمونه‌گيري)

- در هر روز و براي هر نوع بتن حداقل يك نمونه لازم است.

 

-  حداقل 6 نوبت نمونه‌برداري از يك سازه (براي يك رده بتن) الزامي است.

 

- درصورتي كه حجم هر نوبت اختلاط بتن بيشتر از يك متر مكعب باشد براي دال و ديوار از هر 30 متر مكعب بتن يا هر 150 متر مربع سطح، يك نمونه ضروري است. براي تير و كلاف (در صورت ريختن قطعات به صورت جدا از هم) به ازاي هر 100 متر طول، تهيه يك نمونه الزامي است. همچنين براي ستونها به ازاء هر 50 متر طول يك نوبت نمونه‌برداري لازم است.

 

-  اگر حجم هراختلاط كمتر از يك متر مكعب باشد مي‌توان مقادير فوق را به همان نسبت كاهش داد. بدين ترتيب، تعدا دنوبت نمونه‌گيري افزايش خواهد يافت. توصيه مي‌شود در صورتي كه عدم يكنواختي در طول مدت ساخت بتن احساس مي‌‌شود دستگاه نظارت از اين اختيار استفاده نمايد.

 

-  اگر حجم هر نوبت اختلاط بيش از 3 متر مكعب باشد مي‌توان مقادير فوق را سه برابر نمود و بدين ترتيب تعداد نوبت‌هاي نمونه‌برداري از بتن كاهش خواهد يافت.

 

- اگر حجم بتن براي يك رده در يك كارگاه كمتر از 30 متر مكعب باشد با  تشخيص دستگاه نظارت مبني بر رضايت بخش بودن كيفيت بتن مي‌توان از نمونه‌برداري و آزمايش مقاومت بتن صرف نظر نمود. مسلماً دستگاه نظارت بايد شواهد وقرائني  دال بر رضايت بخش بودن بتن در دست داشته باشد. سابقه توليد كننده يا فروشنده بتن ويا سوابق ساخت بتن با طرح مخلوط ونسبت‌هاي مشابه و مصالح يكسان مي‌تواند از جمله شواهد و قرائن باشد. در اين صورت مسئوليت عدم نمونه‌برداري به عهده دستگاه نظارت خواهد بود.

 

-  نتيجه مقاومت هر نوبت نمونه‌گيري از ميانگين گيري نتايج دو آزمونه به دست مي‌آيد.

ضوابط پذيرش بتن نمونه‌هاي آزمايشي (عمل آمده در آزمايشگاه)

 براي اينكه بتن را منطبق بر رده مورد نظر و قابل قبول تلقي نماييم لازم است يكي از شرايط زير برقرار باشد.

الف : هر سه نتيجه نمونه‌هاي متوالي مساوي يا بيشتر از مقاومت مشخصه باشد.

 

 ب : ميانگين نتايج مقاومت فشاري هر سه نمونه متوالي حداقل MPa 5/1 بيشتر از مقاومت مشخصه باشد. همچنين مقاومت هر يك از سه نمونه متوالي بيشتر از MPa 4  كمتر از مقاومت مشخصه نباشد.

 

بتن، وقتي غيرقابل قبول است كه متوسط هر سه تتيجه متوالي مقاومتي، كمتر از مقاومت مشخصه باشد و مقاومت هر يك از سه نتيجه متوالي بيشتر ازMpa 4، كمتر از مقاومت مشخصه باشد. در اين حالت، بتن كم مقاومت تلقي مي‌شود و نيازمند بررسي‌هاي بيشتر است. براي اين كنترل‌ها لازم است نتايج آزمايشهاي مقاومتي نمونه‌ها (ميانگين دو آزمونه) با توجه به زمان ساخت بتن‌ها به ترتيب نوشته  ‌شود و طبق بند فوق عمل ‌گردد.

اگر بتن قابل قبول نباشد و همچنين قابل قبول نيز بشمار نيايد مي‌توان به تشخيص طراح و بدون بررسي بيشتر بتن را از نظر سازه‌اي قابل قبول تلقي نمود.

در بررسي انطباق بتن، بر رده موردنطر نبايد از نتيجه هيچكدام از آزمونه‌ها صرف نظر نمود مگر اينكه با دلايل كافي ثابت شود خطاي عمده‌اي در تهيه نمونه، قالب گيري، عمل‌آوري، حمل و آزمايش روي داده باشد. بنابراين در صورت اثبات اين امر مي‌توان نتيجه يك آزمونه يا نمونه را حذف كرد و ناديده گرفت.    

 توصيه مي‌شود همواره يك يا دو آزمونه اضافي تهيه شود تا در صورت بروز اشكال در يك آزمونه و يا وجود اختلاف فاحش بين دو آزمونه، نتيجه آزمونه سوم به دست آيد و نتيجه‌اي كه بيش از 5 درصد با متوسط نتيجه سه آزمونه اختلاف داشته باشد حذف گردد و مجدداً ميانگين گيري انجام شود.

 در صورتي كه بتن كم مقاومت تلقي شود لازم است با روش محاسباتي (تحليلي) يا مغزه‌گيري و يا بارگذاري استاتيكي خمشي سازه و يا اقدامات مقتضي ديگر، ‌از قابل قبول بودن بتن از نظر سازه‌اي و يا دارا بودن ظرفيت باربري سازه يا قطعه اطمينان حاصل نمود.

 

براي اين منظور بايد به بند 6-6  و 19-3  آيين نامه بتن ايران مراجعه نمود.

اگر بجاي تهيه آزمونه‌هاي استوانه‌اي استاندارد، اقدام به تهيه آزمونه مكعبي به ابعاد 150 ميليمتر تهيه نماييم، و يا از استوانه‌هاي به قطر 100 ميلي‌متر و ارتفاع 200 ميليمتر استفاده كنيم مي‌توان نتيجه را به نتيجه مقاومت استوانه استاندارد تبديل نمود.

بدين منظور كافي است مقاومت استوانه‌اي كوچك را بر 02/1  تقسيم نماييم و براي نمونه مكعبي از جدول  2  استفاده كنيم.  

جدول 2 :  تبديل مقاومت فشاري نمونه استوانه اي استاندارد به نمونه مكعبي 150 ميليمتر

55

50

45

40

35

30

كمتر از 25

مقاومت فشاري مكعبي Mpa

50

45

40

35

30

25

تبديل با صريب 8/0

مقاومت فشاري نمونه‌هاي استوانه‌اي  استاندارد

91/0

9/0

888/0

875/0

857/0

833/0

8/0

ضريب تبديل

 

مقاومت نمونه مكعبي 150 ميليمتر و 200 ميليمتر طبق آئين نامه بتن ايران يكسان منظور مي‌شود.

- در صورتي كه مقاومت نمونه‌ها در كارگاه مقاومت مشخصه را ارضاء ننمايد بايد در طرح مخلوط بتن تجديد نظر نمود. همچنين اگر مكرراً مقاومت نمونه‌ها در كارگاه به مقدار قابل توجهي بيش از مقاومت مشخصه باشد مي توان در طرح مخلوط تعديل كرد.


فایلهای پیوست

فایلی برای دانلود پیوست نشده است